asago-maszyny.pl
Trawnik i gleba

Dziury w trawniku: Jak zidentyfikować i pozbyć się szkodników?

Liliana Zakrzewska.

26 września 2025

Dziury w trawniku: Jak zidentyfikować i pozbyć się szkodników?

Spis treści

Dziury w trawniku potrafią spędzić sen z powiek niejednemu pasjonatowi ogrodnictwa. Zanim jednak zdenerwujesz się na nieproszonych gości, warto dowiedzieć się, kto dokładnie odpowiada za te zniszczenia. Ten przewodnik pomoże Ci zidentyfikować sprawcę i podpowie, jak skutecznie sobie z nim poradzić, przywracając Twojemu trawnikowi dawny blask.

Rozpoznaj sprawcę dziur w trawniku i skutecznie go odstrasz kompleksowy przewodnik po problemie

  • Kret tworzy kopce ziemi i jest owadożerny, nornica i karczownik drążą dziury bez kopców, podgryzając korzenie.
  • Pędraki to larwy chrząszczy, które żerują pod darnią, powodując żółte placki i przyciągając inne zwierzęta.
  • Mrówki tworzą małe kopczyki, a ptaki i jeże płytkie wgłębienia w poszukiwaniu pożywienia.
  • Metody walki obejmują humanitarne odstraszacze (dźwięk, zapach), siatki prewencyjne, preparaty biologiczne (nicienie) oraz w ostateczności pułapki i środki chemiczne.
  • Ważne jest prawidłowe zidentyfikowanie szkodnika, aby dobrać odpowiednią metodę działania i skutecznie chronić trawnik.

Rozpoznaj sprawcę dziur w trawniku

Kluczem do skutecznego rozwiązania problemu dziur w trawniku jest jego prawidłowa identyfikacja. Różne zwierzęta pozostawiają po sobie odmienne ślady, a zrozumienie tych różnic pozwoli nam dobrać najodpowiedniejszą metodę działania. Przyjrzyjmy się bliżej, kto może być odpowiedzialny za te ogrodowe zniszczenia.

Kopce ziemi: Kret czy karczownik ziemnowodny?

Kret, a właściwie kreta europejskiego (Talpa europaea), często mylimy z innymi zwierzętami. To niewielki, owadożerny ssak, który żywi się głównie dżdżownicami i pędrakami. Jego obecność w ogrodzie objawia się charakterystycznymi, stożkowatymi kopcami ziemi, które usypuje podczas drążenia podziemnych tuneli. Szkody, jakie wyrządza, są głównie estetyczne i mechaniczne kret nie zjada korzeni roślin, ale jego tunele mogą uszkadzać systemy korzeniowe traw i innych roślin.

Z kolei karczownik ziemnowodny (Arvicola amphibius) to większy gryzoń, który również kopie nory, ale jego kopce są zazwyczaj bardziej płaskie i nieregularne niż krecie. Otwory wlotowe, które pozostawia, są większe niż u nornic. Karczownik jest roślinożercą podgryza korzenie, cebulki, a także korę młodych drzew. Preferuje tereny wilgotne, często w pobliżu zbiorników wodnych.

W formie dwukolumnowej tabeli porównaj:

Cecha Kret Karczownik ziemnowodny
Wygląd kopca Charakterystyczne, stożkowate, usypane z ziemi Bardziej płaskie, nieregularne, często z resztkami roślin
Otwory wlotowe Zazwyczaj niewidoczne, zakryte ziemią Widoczne, większe niż u nornic
Dieta Owadożerny (dżdżownice, pędraki) Roślinożerny (korzenie, cebulki, kora)
Preferowane środowisko Różnorodne gleby Tereny wilgotne

Dziury bez kopców: Nornica i jej apetyt na korzenie roślin

Nornica (Microtus spp.) to kolejny roślinożerny gryzoń, który może być odpowiedzialny za dziury w naszym trawniku. W przeciwieństwie do kreta, nornica nie tworzy kopców. Drąży korytarze tuż pod powierzchnią ziemi, pozostawiając otwory o średnicy około 5 cm. Jej głównym celem są korzenie traw, cebulki kwiatowe, a także korę młodych drzewek. Jej działalność może prowadzić do stopniowego zamierania trawnika.

Żółte, wysychające placki: Niewidoczny wróg pod darnią, czyli pędraki

Często nie zdajemy sobie sprawy, że za żółte, wysychające plamy na trawniku odpowiadają niewidoczne gołym okiem pędraki. Są to larwy chrząszczy, najczęściej chrabąszcza majowego. Żerują one w glebie, systematycznie podgryzając korzenie trawy od spodu. W miejscach ich aktywności darń traci swoje podparcie i łatwo odchodzi od podłoża. Co gorsza, obecność pędraków przyciąga inne zwierzęta, takie jak krety, jeże czy ptaki, które dodatkowo rozkopują trawnik w poszukiwawki smacznych larw.

Małe kopczyki z piasku i suche plamy: Działalność mrówek

Choć zazwyczaj nie są głównym sprawcą dużych dziur, mrówki potrafią skutecznie zepsuć wygląd trawnika. Tworzą małe kopczyki z piasku lub ziemi, które nie tylko szpecą, ale także utrudniają koszenie. Drążąc swoje sieci korytarzy, mogą przesuszać glebę i odsłaniać korzenie trawy, co prowadzi do jej lokalnego zamierania.

Płytkie wgłębienia i rozgrzebana ziemia: Ptaki i jeże w poszukiwaniu obiadu

Czasami płytkie wgłębienia i rozgrzebana ziemia na trawniku to efekt poszukiwań pokarmu przez ptaki, takie jak kosy czy szpaki. Dziobiąc ziemię w poszukiwaniu larw, często pozostawiają po sobie liczne, niewielkie dołki. Podobnie jeże, które są naszymi sprzymierzeńcami w walce ze szkodnikami, potrafią tworzyć lejkowate dołki, szukając dżdżownic i owadów. Ich obecność często jest jednak sygnałem, że pod powierzchnią kryje się coś więcej na przykład pędraki.

Inni potencjalni sprawcy: Kiedy za dziury odpowiada pies lub dzik?

Nie zapominajmy o bardziej oczywistych sprawcach. Psy, zwłaszcza te znudzone lub szukające schronienia, potrafią wykopać spore, nieregularne doły. W rejonach podmiejskich i wiejskich problemem mogą być również dziki, które w poszukiwaniu pożywienia potrafią dosłownie zryć trawnik.

Kret w ogrodzie: wróg czy sprzymierzeniec?

Kret w ogrodzie budzi wiele emocji. Z jednej strony jego kopce szpecą trawnik i mogą uszkadzać drobne rośliny, z drugiej strony jest to zwierzę, które odgrywa pewną rolę w ekosystemie naszego ogrodu. Zanim podejmiemy drastyczne kroki, warto zrozumieć jego naturę i funkcję.

Zrozumieć kreta: Dlaczego pojawia się w ogrodzie i czym się żywi?

Jak już wspominałam, kret jest owadożercą. Jego dieta składa się głównie z dżdżownic, larw owadów (w tym pędraków) oraz innych drobnych bezkręgowców. Jego obecność w ogrodzie często świadczy o tym, że gleba jest żyzna i obfituje w pokarm. Kret, drążąc swoje tunele, przyczynia się również do napowietrzania gleby, co w pewnym sensie jest korzystne dla roślin. Jego działalność jest jednak uciążliwa, gdy zaczyna się rozprzestrzeniać po całym trawniku.

Prawo a kret: Co wolno, a czego nie wolno robić?

Warto pamiętać, że kret w Polsce objęty jest częściową ochroną gatunkową. Oznacza to, że nie wolno go zabijać na terenach wolnych od zadrzewień, w tym w parkach krajobrazowych czy rezerwatach przyrody. Jednakże, zgodnie z przepisami, ochrona ta nie obowiązuje na terenie prywatnych ogrodów, upraw rolnych czy obiektów sportowych. Daje nam to pewne pole do działania, ale zawsze powinniśmy dążyć do metod humanitarnych i odstraszania, a nie uśmiercania.

Humanitarne metody odstraszania: Dźwięki, zapachy i wibracje, których kret nie znosi

Istnieje wiele sposobów na humanitarne pozbycie się kreta z ogrodu, które nie wyrządzają mu krzywdy. Oto kilka sprawdzonych metod:

  • Odstraszacze dźwiękowe i wibracyjne: Urządzenia te emitują dźwięki i wibracje, które są nieprzyjemne dla kreta i zmuszają go do opuszczenia danego terenu. Należy je umieszczać w ziemi w pobliżu tuneli.
  • Rośliny o intensywnym zapachu: Niektóre rośliny wydzielają zapachy, których krety nie tolerują. Należą do nich czosnek, aksamitka, bazylia, gorczyca, a także czarny bez. Sadzenie ich na obrzeżach trawnika lub w pobliżu kopców może pomóc.
  • Naturalne repelenty: Można również stosować domowe sposoby, takie jak umieszczanie w tunelach kretów sierści psa lub kota, resztek ryb, czy nasączonych olejkami eterycznymi (np. eukaliptusowym) wacików. Skuteczne mogą być też gnojówki roślinne, np. z wilczomleczu.

Siatka na kreta: Najskuteczniejsza metoda prewencyjna

Jeśli planujesz założenie nowego trawnika lub masz uporczywy problem z kretami, siatka przeciw kretom jest najskuteczniejszą metodą prewencyjną. Siatkę należy rozłożyć na przygotowanym podłożu, na głębokości około 10-15 cm poniżej poziomu gruntu, a następnie przykryć ją ziemią i założyć trawnik. Zapobiega ona przerastaniu kretów przez darnię od dołu.

Nornice i karczowniki: jak chronić rośliny?

Nornice i karczowniki to gryzonie, które mogą wyrządzić sporo szkód w naszym ogrodzie, szczególnie w kontekście korzeni roślin. Ich roślinożerna natura sprawia, że stanowią realne zagrożenie dla systemu korzeniowego.

Różnice w działaniu: Jak bezbłędnie zidentyfikować, z którym gryzoniem masz do czynienia?

Pamiętajmy o kluczowych różnicach: nornica kopie płytkie tunele i nie tworzy kopców, podczas gdy karczownik, choć również nie tworzy typowych krecich kopców, pozostawia większe otwory i często jego działalność jest bardziej rozległa. Karczownik preferuje również wilgotne środowisko, co może być dodatkową wskazówką.

Naturalni wrogowie: Jakie rośliny i zapachy skutecznie je odstraszą?

Podobnie jak w przypadku kretów, niektóre rośliny mogą odstraszać nornice i karczowniki. Szczególnie polecane są te o intensywnym zapachu, jak czosnek, wilczomlecz czy korona cesarska. Sadzenie ich na obrzeżach rabat czy w pobliżu warzyw może działać prewencyjnie.

Pułapki i bariery: Kiedy warto je zastosować i które wybrać?

W przypadku uporczywych problemów z nornicami i karczownikami, można rozważyć zastosowanie pułapek. Dostępne są zarówno pułapki żywołowne, które pozwalają na schwytanie zwierzęcia i przeniesienie go w inne miejsce, jak i pułapki uśmiercające. Ważne jest, aby stosować je zgodnie z instrukcją i rozstawiać w miejscach ich największej aktywności. Fizyczne bariery, takie jak siatki umieszczane wokół młodych drzewek, mogą również stanowić skuteczną ochronę.

Czystość w ogrodzie jako metoda prewencji: Dlaczego porządek zniechęca gryzonie?

Utrzymanie porządku w ogrodzie jest prostą, ale skuteczną metodą zapobiegania problemom z gryzoniami. Stosy liści, gałęzi czy nieużytki stanowią idealne kryjówki dla nornic i karczowników, gdzie mogą się bezpiecznie rozmnażać i żerować. Regularne sprzątanie, usuwanie resztek roślinnych i dbanie o porządek na rabatach znacząco ogranicza potencjalne schronienia dla tych zwierząt.

Pędraki: cichy zabójca Twojego trawnika

Pędraki to larwy, które działają pod powierzchnią ziemi, podgryzając korzenie trawy. Choć niewidoczne, mogą zadać naszemu trawnikowi ogromne szkody, prowadząc do jego stopniowego zamierania.

Jak potwierdzić obecność pędraków? Prosty test z wycięciem darni

Aby upewnić się, czy problemem są pędraki, możemy przeprowadzić prosty test. Oto jak to zrobić:

  1. Wybierz fragment trawnika, który wykazuje objawy osłabienia, takie jak żółknące plamy.
  2. Za pomocą ostrego narzędzia, na przykład szpadla, delikatnie wytnij kwadratowy fragment darni o boku około 20-30 cm.
  3. Podnieś wycięty kawałek trawnika i dokładnie obejrzyj glebę oraz korzenie pod spodem. Poszukaj białych, wygiętych larw to właśnie pędraki.
  4. Jeśli nie stwierdzisz obecności pędraków, odłóż darń na miejsce, lekko ją dociśnij i podlej.

Cykl życiowy chrabąszcza: Kiedy larwy są najbardziej aktywne i żarłoczne?

Pędraki są larwami chrząszczy, które spędzają w glebie kilka lat. Największe szkody wyrządzają w fazie intensywnego żerowania, kiedy aktywnie podgryzają korzenie roślin. Kluczowe jest zrozumienie, że ich aktywność jest cykliczna i związana z rozwojem chrząszczy.

Zwalczanie biologiczne: Preparaty z nicieniami jako ekologiczna broń

Jedną z najskuteczniejszych i najbardziej ekologicznych metod walki z pędrakami są preparaty biologiczne zawierające nicienie entomopatogenne. Te mikroskopijne organizmy naturalnie występują w glebie i są pasożytami larw owadów. Po aplikacji preparatu, nicienie wnikają do pędraków, zabijając je. Jest to metoda bezpieczna dla ludzi, zwierząt domowych i pożytecznych owadów.

Opryski chemiczne: Kiedy są koniecznością i jak je bezpiecznie stosować?

W skrajnych przypadkach, gdy inwazja pędraków jest masowa i inne metody zawodzą, można rozważyć zastosowanie środków chemicznych. Należy jednak pamiętać, że są to preparaty silnie działające, które mogą zaszkodzić środowisku i innym organizmom. Zawsze należy stosować je ściśle według instrukcji producenta, zachowując wszelkie środki ostrożności i stosując je tylko w ostateczności.

Jak obecność pędraków wpływa na aktywność kretów i ptaków?

Obecność pędraków w glebie jest głównym magnesem dla kretów, jeży i ptaków. Te zwierzęta doskonale wiedzą, że pod powierzchnią kryje się bogate źródło pożywienia. Dlatego też, zwalczając pędraki, pośrednio ograniczamy również aktywność zwierząt, które rozkopują nasz trawnik w poszukiwaniu tych larw. Usunięcie źródła pokarmu jest kluczem do rozwiązania problemu.

Mrówki, ptaki i inni drobni goście: czy zawsze trzeba z nimi walczyć?

Nie wszystkie zwierzęta, które pojawiają się na naszym trawniku i zostawiają po sobie ślady, są szkodnikami, z którymi należy bezwzględnie walczyć. Czasami warto ocenić sytuację i zastanowić się, czy interwencja jest naprawdę konieczna.

Mrówki w trawniku: Kiedy stają się problemem i jak ograniczyć ich liczebność domowymi sposobami?

Mrówki w trawniku zazwyczaj stają się problemem, gdy ich kolonie są bardzo liczne, tworząc liczne kopczyki, które szpecą i utrudniają koszenie. Mogą też lokalnie przesuszać glebę. Zanim sięgniesz po środki chemiczne, spróbuj domowych sposobów. Posypanie kopczyków i ścieżek mrówek sodą oczyszczoną, octem, fusami z kawy lub cynamonem może skutecznie je zniechęcić.

Dziury po ptakach: Znak, że masz większy problem pod ziemią

Liczy, płytkie dziury wykopane przez ptaki, które szukają larw, są często symptomem większego problemu, jakim są pędraki lub inne szkodniki żerujące w glebie. Zamiast skupiać się na odstraszaniu ptaków, warto zająć się przyczyną ich obecności, czyli właśnie szkodnikami pod powierzchnią.

Pożyteczni goście: Dlaczego warto cieszyć się z obecności jeża?

Jeże to nasi mali, futrzani sprzymierzeńcy w ogrodzie. Są niezwykle pożyteczne, ponieważ żywią się ślimakami, owadami, pędrakami i innymi drobnymi szkodnikami. Ich obecność świadczy o zdrowym ekosystemie w naszym ogrodzie. Zamiast je odstraszać, warto tworzyć dla nich przyjazne warunki, na przykład zostawiając na zimę stertę liści czy gałęzi, która może posłużyć jako schronienie.

Plan naprawczy: przywróć trawnikowi idealny wygląd

Gdy już uporamy się ze szkodnikami, przychodzi czas na regenerację trawnika. Odpowiednie działania pozwolą przywrócić mu zdrowy wygląd i wzmocnić go na przyszłość.

Krok 1: Wyrównanie terenu i zasypywanie dziur

Pierwszym krokiem jest dokładne wyrównanie terenu po kretach i innych zwierzętach. Należy usunąć wszystkie kopce ziemi, zasypać dziury i wyrównać nierówności. Najlepiej użyć mieszanki dobrej jakości ziemi ogrodowej z piaskiem, która zapewni odpowiednią strukturę podłoża.

Krok 2: Dosiewki regeneracyjne: jaką mieszankę traw wybrać?

Po wyrównaniu terenu przychodzi czas na dosiewki regeneracyjne. Wybierz mieszankę traw, która szybko kiełkuje i jest odporna na uszkodzenia. Dobrej jakości mieszanki regeneracyjne, dostępne w sklepach ogrodniczych, zazwyczaj zawierają trawy szybko tworzące gęstą darń, co pomoże w szybkim zakryciu uszkodzonych miejsc.

Krok 3: Prawidłowe nawożenie i podlewanie jako klucz do wzmocnienia darni

Kluczowym elementem regeneracji jest prawidłowe nawożenie i regularne podlewanie. Po dosiewce warto zastosować nawóz przeznaczony do regeneracji trawników, który dostarczy niezbędnych składników odżywczych. Regularne, ale umiarkowane podlewanie zapewni młodym źdźbłom optymalne warunki do wzrostu. Wzmocniona, gęsta darń będzie bardziej odporna na przyszłe uszkodzenia i choroby.

Długoterminowa strategia: Jak zapobiegać powrotowi problemu w przyszłości?

Aby uniknąć powrotu problemu dziur w trawniku, warto wdrożyć długoterminową strategię zapobiegawczą:

  • Regularne monitorowanie: Obserwuj swój trawnik. Wczesne wykrycie nowych śladów aktywności zwierząt pozwoli na szybką reakcję.
  • Utrzymywanie czystości w ogrodzie: Eliminuj potencjalne kryjówki dla szkodników, takie jak sterty liści czy gałęzi.
  • Prewencja przy zakładaniu trawnika: Jeśli planujesz nowy trawnik, rozważ instalację siatki przeciw kretom przed założeniem darni.
  • Wspieranie naturalnych wrogów: Twórz warunki sprzyjające obecności jeży i ptaków, które pomagają w walce ze szkodnikami.
  • Naturalne metody odstraszania: Stosuj rośliny o intensywnym zapachu i inne naturalne repelenty jako stałą prewencję.

Źródło:

[1]

https://www.compo.pl/doradca/pielegnacja-roslin/trawnik/zakladanie-pielegnacja/szkody-na-trawniku

[2]

https://e-greenplace.pl/co-kopie-dziury-w-ogrodzie-poznaj-zwierzeta-niszczace-twoj-trawnik

[3]

https://podzoltaroza.pl/co-ryje-w-ogrodzie-i-jak-skutecznie-chronic-rosliny-przed-szkodnikami

FAQ - Najczęstsze pytania

Najczęstszymi sprawcami dziur są krety, nornice, karczowniki, pędraki (larwy chrząszczy), a także mrówki. Czasem problemem są też ptaki, psy czy dziki.

Kret tworzy charakterystyczne, stożkowate kopce ziemi. Nornica zaś drąży tunele tuż pod powierzchnią, pozostawiając otwory bez kopców, często podgryzając korzenie.

Skuteczne są odstraszacze dźwiękowe i wibracyjne, rośliny o intensywnym zapachu (np. czosnek, aksamitka) oraz naturalne repelenty, jak sierść zwierząt.

Pędraki powodują żółte, wysychające placki na trawniku, ponieważ podgryzają korzenie od spodu. Darń w tych miejscach łatwo odchodzi od podłoża.

Środki chemiczne są ostatecznością, stosowaną przy masowym występowaniu szkodników. Należy je używać zgodnie z instrukcją, z zachowaniem ostrożności.

Oceń artykuł

Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline

Tagi

jakie zwierze robi dziury w trawniku
/
dziury w trawniku
/
jak pozbyć się kreta z trawnika
/
zwalczanie nornic w ogrodzie
/
czym są pędraki w trawniku
/
jak naprawić trawnik po szkodnikach
Autor Liliana Zakrzewska
Liliana Zakrzewska
Nazywam się Liliana Zakrzewska i od ponad dziesięciu lat pasjonuję się ogrodnictwem oraz projektowaniem przestrzeni zielonych. Moje doświadczenie zdobyłam, pracując zarówno w małych ogrodach przydomowych, jak i w większych projektach komercyjnych, gdzie miałam okazję współpracować z wieloma profesjonalistami w branży. Specjalizuję się w tworzeniu harmonijnych i funkcjonalnych ogrodów, które łączą estetykę z ekologicznymi rozwiązaniami. Jako certyfikowany projektant ogrodów, posiadam wiedzę na temat najnowszych trendów w ogrodnictwie, a także technik uprawy roślin, które są przyjazne dla środowiska. Moim celem jest inspirowanie innych do tworzenia własnych przestrzeni zielonych, które nie tylko będą piękne, ale także będą wspierać bioróżnorodność. W każdej publikacji stawiam na rzetelność i dokładność, aby dostarczać czytelnikom wartościowe informacje, które mogą z powodzeniem zastosować w swoich ogrodach. Pisząc dla asago-maszyny.pl, pragnę dzielić się moimi spostrzeżeniami i wiedzą, aby każdy mógł cieszyć się pięknem ogrodu, niezależnie od jego wielkości czy stylu. Wierzę, że każdy ogród ma potencjał, aby stać się wyjątkowym miejscem, które łączy ludzi z naturą.

Napisz komentarz

Polecane artykuły